Het Adja-vertaalproject uit de startblokken!
door: Geerhard Kloppenburg

Er is in dit blad al verschillende keren geschreven over het Adja-vertaalwerk: over de voorbereidingen voor de start, daarna over de start en de vertaling van de eerste boeken.
Twee vertalers zijn al ruim een jaar aan het werk in Azove, een plaats in het hart van de regio waar de Adja’s wonen, net aan de grens met Togo.
 

Het kantoor van het Adja-vertaalproject. Hier werkt een timmerman an de verbouw, die contractueel verboden is tijdens kantooruren te hameren.

De vertalers, Emile en Doctoro, hebben inmiddels al een aantal boeken in eerste versie vertaald (Jona, Ruth, Ester) en zijn met andere bezig (Markus, 1 Samuel, Genesis). Er wordt nog gezocht naar een derde vertaler. Als coördinator/exegeet namens SIL (de partnerorganisatie van Wycliffe Bijbelvertalers) mag ik met deze mannen werken; een voorrecht! Tijdens de weken die ik al met hen heb doorgebracht, treft me hun verlangen naar de Bijbel in hun eigen taal, voor hun eigen volk; dat uit zich in gretigheid om te werken en te leren. Met het vertalen van de Bijbel gaan er nieuwe werelden voor hen open. Samen hebben we al de vertaling van een aantal boeken kunnen controleren.

 

Nadenken over de volgende stap
Als de eerste boeken nagekeken zijn, wordt het tijd om na te denken over de volgende stap: reviseurs. Vertaalprojecten hebben meestal een aantal mensen aan wie vertalingen worden toegestuurd met het verzoek om commentaar te geven: is de vertaling duidelijk? Is het Adja dat gebruikt is, duidelijk (er zijn vijf dialecten!)? Het is belangrijk dat de reviseurs uit alle regio’s van het Adja gebied, zowel in Togo als Benin, komen; ook dat de verschillende kerken vertegenwoordigd zijn, verschillende leeftijdsgroepen en mannen en vrouwen. Er is al een aantal kandidaat-reviseurs: mensen die ook deelgenomen hebben aan het seminar ter selectie van vertalers in 2003.
Samen met het Comité van Kerken en SIL hopen we over een paar maanden een eerste bijeenkomst met de reviseurs te hebben. We willen hen dan uitleggen wat er van hen verwacht wordt, een aantal hoofdstukken met hen doornemen en vervolgens een stapel huiswerk mee.

Adja-Vertaler Doctoro an het werk.

Nog een stapje verder
Als er een groep van reviseurs is, zijn we nog niet klaar: in talen waarin nauwelijks iets vertaald of gepubliceerd is, is het belangrijk een vertaling ook te testen. Dat houdt in dat in de verschillende regio’s dorpen bezocht worden waar aan allerlei verschillende groepen delen uit de vertaling voorgelezen worden; vervolgens wordt aan de hand van een vragenlijst bekeken in hoeverre de vertaling door de toehoorders begrepen is. Om dit goed te doen, moet een aantal mensen getraind worden voor dit werk. Mocht uit de resultaten van het onderzoek blijken dat de vertaling niet goed te begrijpen is, dan zal de vertaling aangepast of overgedaan moeten worden, waarna een nieuwe test-ronde plaatsvindt.

Naar het uiteindelijke doel
Zo wordt binnen het Adja-project hard gewerkt om het hele vertaalproces van de grond te krijgen. Vertalingen van boeken die het hele proces doorlopen hebben, kunnen uitgegeven worden, zodat de Adja-christenen er alvast mee kunnen werken. Met hen hopen en bidden we dat het werk goede voortgang heeft. Bidt u mee? l
 

Uit: Tot aan de einden der aarde - Juni 2005