Kipushi komt tot leven
door Henk en Ineke Folkers
foto Margriet Folkers

Zendeling zijn in Congo betekent in de eerste plaats: les geven aan de predikanten-opleiding. Daarnaast wordt van ons verwacht dat we ons aansluiten bij een plaatselijke gemeente. Niet alleen om er lid te zijn, maar ook om daar iets positiefs mee te doen.

Dat heeft trouwens best iets dubbels. Je kiest daarvoor een gemeente uit die wat extra ondersteuning goed kan gebruiken. Maar aan de andere kant ben je in die gemeente geen zendeling, in de eigenlijke betekenis van het woord. Zo hebben Ineke en ik een viertal jaren mee gedraaid in de gemeente van Kipushi, een mijnstad die twintig kilometer buiten Lubumbashi ligt.

Visitatie
Na verloop van tijd kwamen we er wel achter dat de gemeente niet functioneerde zoals het behoort. Er zat geen groei in, er was nauwelijks jeugd in de kerk, de sfeer was down.
Daarom hebben we op een gegeven moment toch maar wat meer initiatief genomen. Voor onze studenten aan de ERT hebben we een soort visitatie-reglement ontworpen om hun gemeente door te lichten. Verleden jaar hebben we de gemeente van Kipushi gevraagd om een vergadering te beleggen, met het doel er die visitatie-methode toe te passen. Het resultaat was nog onthutsender dan we dachten. Slechts drie echtparen hadden belijdenis gedaan, waarvan de mannen de kerkenraad vormden. De vrouwengroep functioneerde niet meer. De zondagschool werd niet gehouden. Al in tien jaar was er geen avondmaal gevierd. Meer dan twintig kinderen waren niet gedoopt. Vervolgens hebben we de aanwezigen gevraagd wat zij daarvan vonden. Toen bleek dat veel meelevende bezoekers in de loop van jaren hadden afgehaakt. Er hing een stemming van malaise.

Doorgaan?
Toch wilden de aanwezigen, die samen een twintigtal adressen vertegenwoordigden, graag verder. We hebben toen een traject van catechese uitgezet, dat met behulp van studenten kon worden uitgevoerd. Eindejaars-student Patrice zou daarin de leiding nemen, die op die manier een dak op zijn huis kon verdienen. Voorwaarde was wel de presentie en actieve medewerking van alle betrokkenen.
Eens in de veertien dagen zijn daarna, na de kerkdienst, volwassenen-catecheses gehouden. De opkomst was goed: alleen in geval van ziekte of rouw ontbraken mensen. Met het gevolg dat we in de maand april een flink aantal mensen konden voorbereiden op de belijdenis van hun geloof en de doop van hun kinderen. Die voorbereiding had op zichzelf al veel voeten in de aarde. Administratie en statistische verwerking van gegevens is niet een sterk punt onder Congolesen.

Ds. Henk Folkers doopt kinderen en volwassenen in de gemeente van Kipushi.

Feest

Maar 8 en 15 mei was het dan toch zo ver.
In totaal hebben 18 leden belijdenis afgelegd van hun geloof. Zij kwamen uit twaalf verschillende gezinnen. Als ouders hebben zij in totaal 22 kinderen ten doop gehouden. En op de Pinksterzondag, 15 mei, hebben we gezamenlijk het avondmaal gevierd.
Er was blijdschap, dankbaarheid en ontroering binnen de gemeente. Het gevoel dat er een nieuwe start kon worden gemaakt. Alleen al het dopen van kinderen van hele gezinnen is iets waarbij je de tranen in de ogen schieten.
Avondmaal vieren gaat in dezelfde orde als in Nederland, al wordt de betekenis parafraserend uitgelegd. We gebruiken niet één beker, maar kelkjes voor de wijn. En als wijn vaak niet anders dan limonade. Maar we breken wel één compleet brood, waarna voor de genodigden brokken ervan worden afgebroken.
Zo mogen we zien en ervaren dat we één lichaam zijn en samen deel hebben aan het kruis, de dood en de opstandig van onze Heiland.



Gemeente-opbouw
We zijn dankbaar voor wat is bereikt. Maar we weten ook heel goed dat we er daarmee nog niet zijn. Als er verder niets gebeurt, kan de oude situatie zomaar weer terug keren. Met behulp van de nieuwe leden moet de gemeente worden gebouwd. Innerlijk en geestelijk, ook organisatorisch. Daarom gaan we nu een traject van vorming in, waarbij de verschillende organen binnen de gemeente nieuw leven ingeblazen wordt. Daarvoor is cursusmateriaal ontwikkeld dat nu zijn plek in de hoofden en harten van de deelnemers moet krijgen. Ook aan de kinderen wordt gedacht, om ze niet opnieuw te verliezen.
Als het er op gaat lijken dat de gemeente echt opleeft, wordt het onze tijd om ons terug te trekken. Met het doel om te zien naar een andere plaats, waar deze procedure kan worden herhaald.




Uit: Tot aan de einden der aarde - oktober 2005