Congo, ver van je bed?
door: ds. Rutger Heij
foto's: Rutger Heij

Hoever staat de zending van je bed? Op die vraag kan verschillend geantwoord worden. Als het gaat over het zendings- en ontwikkelingswerk in Congo kun je zeggen ’zo’n 7000 kilometer’. En dat is behoorlijk ver. Was ik dan ver van huis toen ik twee weken lang vanuit mijn bed direct de zending instapte? Zo voelde het absoluut niet!

In september jl. vond een werkbezoek plaats van een delegatie van de Congo Commissie aan het werkterrein in Congo: Lubumbashi en omgeving. De eerste ervaring met een derdewereldstad, de Afrikaanse cultuur, de armoede, was er voor mij niet meer. Na een eerdere reis in 2003 begeef ik me nu op bekend terrein. En toch is dat ook weer niet helemaal waar. Want ik mag dan delen van de stad herkennen, bekenden opnieuw ontmoeten, de gebouwen van DVN en de theologische school als ’vertrouwd’ gaan ervaren, en wat blind raken voor de dingen die je een eerste keer opvallen... het verschil in cultuur blijft ondanks alles een stof opwerpen die me het zicht bemoeilijkt!
 

Ontmoeting met een van de in mei jl. afgestudeerde studenten: Theophile Kanushipi.

Herkenning
Maar wat overheerst is de herkenning, het één zijn in het geloof in de ene Heer en Herder van de kerk Jezus Christus. Hier en daar, Hij werkt aan hetzelfde: de opbouw van zijn gemeente in afwachting van de komst van het koninkrijk van zijn Vader. Waar je dat mag meemaken ben je altijd dicht bij Huis. Zondag 18 september zal ik niet gauw vergeten. Ik mocht preken in de gemeente ’La Colombe’ van ds. Shimbi. Dit is een gemeente in één van de armste wijken van Lubumbashi. Ds. Shimbi leidt de dienst, ik doe alleen de preek; in het Frans, wat wordt vertaald naar het Swahili. Tijdens de dienst vliegt er een vogeltje in en uit door de openingen in de nok waar de metalen golfplaten bij elkaar komen. Hier is ruimte voor de letterlijke betekenis van Psalm 84! Zelfs vindt de mus een huis o Heer, de zwaluw legt haar jongen neer, bij uw altaren in uw woning. De dichter van Psalm 84 is jaloers op de vogels die zomaar de tempel van God kunnen binnenvliegen. Die daar zelfs kunnen nestelen op voor gewone Israëlieten verboden terrein. Alleen de Levieten woonden in en rond de tempel. Wat zijn wij vandaag rijk dat we door het werk van Christus altijd en overal dichtbij God mogen zijn. En onze ’jongen’ mogen grootbrengen in zijn huis: de gemeente. Wat is het belangrijk dat Psalm 84 niet alleen in letterlijke zin opgaat, maar vooral in die geestelijke zin. Zowel in Congo als in Nederland, al missen we in Nederland de vogeltjes die je daaraan herinneren.
 

Kerk in aanbouw in Lubumbashi, half december kon dit gebouw in gebruik worden genomen.

Meer predikanten
Dankbaarheid is er voor de resultaten op het werk in Congo. We kregen een goede indruk van de voortgang en vrucht van het werk. Met de uitgezondenen en hun gezinnen gaat het goed. Ook hebben we een maaltijd gehouden en gesproken met de negen in mei jl. afgestudeerde studenten. Een heel zichtbaar bewijs van de vrucht op het zendingswerk dat we als Utrechtse kerken mogen steunen! Met deze negen nieuwe predikanten komt het totaal predikanten op 31 voor ruim 200 gemeenten.
Wanneer je bedenkt dat er in 1990 slechts twee dominees waren, mogen we de zegen van de Here hier duidelijk zien. Een ingrijpende structuurwijziging die de theologische school van een parttime opleiding tot een voltijdsopleiding maakt moet dit jaar definitief vorm krijgen, zodat vanaf 1 januari 2007 in die structuur gewerkt kan worden.

Kredieten en alfabetisering
Maar er zijn meer resultaten. In 2005 deden er zo’n 800 kleinschalige boerenbedrijfjes mee in het programma landbouwkredieten. Binnen het alfabetiseringsprogramma waren er zo’n 1800 deelnemers. In het programma kerkbouw zijn sinds de start enkele jaren geleden 46 kerken gebouwd, drie zijn nog in aanbouw. Trainers zijn opgeleid. Zij geven cursussen over o.a. basale gezondheidszorg, het leiden van een zondagsschool en het christelijk huwelijk. Verder vinden de activiteiten wat betreft het verspreiden van bijbels, boeken en liedbundels in gestaag tempo voortgang, evenals de activiteiten wat betreft aids-voorlichting op radio en televisie. Commerciële kredieten werden verstrekt. Er zijn vijf basisscholen gebouwd waar kinderen gereformeerd onderwijs ontvangen; daarover las u in het januari-nummer. Allemaal resultaten die onder de zegen van de Here bereikt mochten worden.

Hobbels
Vanzelfsprekend is dit alles immers niet. Er zijn genoeg hobbels in het zendingswerk. Allereerst natuurlijk voor de uitgezondenen: de gezinnen Folkers, Van Leeuwen, Zuidema en Merkus. Maar ook voor de Congo Commissie in Nederland, en daarmee ook voor werkbezoekers. Hobbels die overigens uitdagingen mogen zijn, maar die wel geduld, wijsheid en uithoudingsvermogen kosten. Van beide kanten. Dat onze Congolese zusterkerk een zelfstandig kerk is maar tegelijk hulp ontvangt, maakt de relatie met de Nederlandse kerken lastig. Ook ligt hier een enorme valkuil: dat je als Nederlanders denkt vooral te moeten geven. Terwijl er ook zoveel te ontvangen is!

Mijn bed in de zending

Een andere hobbel is de verhouding rijk-arm. Als werkbezoeker word je van tevoren vrolijk ingeënt, tijdens het verblijf daar slik je braaf je antimalariamiddelen en slaapt onder een klamboe. Congolezen (een enkele uitzondering daargelaten) hebben dat niet, en als ze ziek worden is de dood dichtbij. Wanneer je om één tafel zit met Congolese broeders en zusters staat dit als een onzichtbare muur tussen jou en hen in.

Ik vraag u te danken, maar óók te bidden voor de uitgezondenen op hun verre post, voor de Congolese kerken, gemeenteleden en predikanten, en voor het werk van de Congo Commissie hier in Nederland.

Ds. Rutger Heij (Driebergen) is lid van de Congo Commissie en redacteur voor dit blad.

Uit: Tot aan de einden der aarde - februari 2006