Bedankt, dominee Kalonda, voor deze levensles
Alles van God verwachten
door Wouter van Veelen

“In het door oorlog verwoeste Congo voltrekt zich momenteel ’s werelds dodelijkste humanitaire ramp. Maandelijks sterven 38 000 Congolezen. Sinds 1998 zijn bijna vier miljoen mensen omgekomen.” Met dit krantenbericht zit ik achter mijn computer in mijn studentenkamer in Utrecht. Congo. Afgelopen zomer ben ik er zeven weken geweest. Een impressie.
 

Voetballen met jongetjes van de cité.

Mijn reis naar Lubumbashi, de tweede stad van de Democratische Republiek Congo, heeft drie doelen. Ik ga stage lopen bij De Verre Naasten om ervaring op te doen met zendings- en ontwikkelingswerk. Verder wil ik voor mijn studie theologie een onderzoek doen naar het bijbelgebruik van Congolese theologen, dominees en priesters. Maar ik wil vooral een keer met mijn eigen ogen zien hoe het leven is in een derdewereldland. Voordat ik vertrok zei iemand tegen me: “You can leave Africa, but Africa never leaves you.” Het zou inderdaad een onvergetelijke reis worden.
 

Op huisbezoek in de Cités
De stage bij De Verre Naasten bestaat onder meer uit een pastorale stage. Het is de bedoeling om met dominees van de ERCC op huisbezoek te gaan bij hun gemeenteleden. Met de dominees Mbayo en Shimbi heb ik heel wat bezoekjes afgelegd. Op een dag neemt dominee Shimbi mij mee naar een van de armste wijken van de stad: Kigoma. Negenennegentig procent van de mensen in deze wijk is werkloos, vertelt Shimbi.
De mensen zijn straatarm. We bezoeken de gemeenteleden in hun piepkleine huisjes, lezen uit de bijbel en bidden voor ze. De mensen zijn dolgelukkig met mijn komst. Een blanke jongeman die helemaal uit Europa komt om te voet hun wijk te bezoeken, zoiets overkomt ze nooit! Dominee Shimbi legt uit waarom hij me heeft meegenomen: “Ik wil dat je dit met je eigen ogen ziet. Dat je beseft wat deze mensen doormaken. De mensen lijden echt.”

Wonder boven wonder

Dominee Mbayo loopt ontzettend veel door de stoffige wijken om zijn gemeenteleden te bezoeken

“Gelooft u dat de wonderen die in de bijbel staan echt zijn gebeurd?” Ik spreek voor mijn onderzoek met de zesenzestig jarige dominee Jean Nyembo. “Maar natuurlijk!” is zijn antwoord. “Wonderen gebeuren nog steeds. Drie weken geleden heb ik bijvoorbeeld nog een wonder meegemaakt. We gingen met de familie in de auto naar de stad Likasi. Onderweg sloeg de auto over de kop, wel drie keer! Maar iedereen was ongedeerd. En op de terugweg naar Lubumbashi was er een barricade op de weg met soldaten. Ze begonnen te schieten en we gingen steeds harder rijden, recht op die barricade af. En we zijn er met de auto overheen gesprongen! C’était un miracle de Dieu.”
Gedurende mijn onderzoek krijg ik de vreemdste wonderverhalen te horen. Mensen die over brede rivieren springen. Rebellen die zich in een zwerm bijen kunnen veranderen. Doden die uit de dood opstaan. God doet nog steeds wonderen, daar zijn deze mensen van overtuigd. En ik, met mijn westerse verstand, kan het soms bijna niet geloven.

Vertrouwen op God
Tijdens een ander interview vertelt dominee Kalonda zijn levensgeschiedenis. Vroeger was hij moslim. Hij had een goede baan bij een Congolese bank en kreeg zelfs een betrekking in de hoofdstad Kinshasa aangeboden. Op een gegeven moment is hij bekeerd tot het christelijk geloof en heeft hij ontslag genomen. Hij wilde niet meer voor het geld, maar voor God werken, zegt hij zelf. Kalonda is met helemaal niets begonnen. Nu is hij dominee van een bloeiende Pinkstergemeente. Als ik hem interview zit hij met pretoogjes achter zijn bureau dat vol met bijbels ligt. Zoals je elke dag moet eten en drinken, zo moet je iedere dag de bijbel lezen, legt hij uit. Deze man is letterlijk en figuurlijk “entouré de la Bible” - omgeven door het Woord van God. Ik vraag hem naar zijn favoriete bijbeltekst. Dat is Johannes 6 vers 68: “A qui irions nous, Seigneur? Naar wie zouden wij gaan, Heer?” Deze man vertrouwt volledig op zijn Heer en verwacht alles van God. Bedankt, dominee Kalonda, voor deze levensles.

Hoop
Tijdens mijn stage en onderzoek spreek ik met allerlei mensen over de situatie van het land. Elk gesprek komt op hetzelfde neer: het gaat bar slecht met Congo. Zie het krantenberichtje aan het begin van dit artikel. En toch: “Dieu va bénir ce pays,” zegt een van de werknemers van DVN een keer tegen me. God zal het land zegenen. Ik ben verbaasd. Hoe kun je dat nou zeggen, als je land zo diep in de shit zit? Maar er spreekt hoop en verwachting uit. Diep vertrouwen dat God nog steeds dezelfde is. Wie veel bidt, mag veel verwachten. Zo hebben deze mensen mij misschien meer bemoedigd dan ik hen.
Daarom blijf ik bidden voor Congo. Niet uit wanhoop, want een christen wanhoopt niet. Maar met de verwachting dat Jezus mijn gebed hoort en er iets mee gaat doen. “Want het gebed van een rechtvaardige is krachtig en mist zijn uitwerking niet.” (Jak.5:16) Bidt u met mij mee?

 

Uit: Tot aan de einden der aarde - maart 2006